
Tawlbwrdd spelregels
Tawlbwrdd is het taflspel van Wales, en het enige waarvan het bord en de beginopstelling in een tekening bewaard zijn gebleven. Middeleeuwse Welshe wetboeken noemen al een tawlbwrdd die de koning aan een van zijn hofbeambten schenkt, en in 1587 tekende Robert ap Ifan het spel in een handschrift: een bord van 11x11 met een koning, twaalf verdedigers en vierentwintig aanvallers. De versie op deze site volgt de twintigste-eeuwse reconstructie van die tekening door R. C. Bell.
Het bord en de twee legers
Het bord heeft 11 rijen en 11 kolommen, 121 velden in totaal, met het kasteel precies in het midden. De koning begint op het kasteel in een gesloten ruit van twaalf verdedigers, die elk veld binnen twee stappen van hem bezetten. De vierentwintig aanvallers staan in vier pijlvormige groepen van zes in het midden van elke rand: drie op de rand zelf, twee er net binnen, en nog één die naar de ruit wijst. De aanvallers doen de eerste zet.
Zetten
Op je beurt verplaats je één stuk, ook de koning, over elke afstand langs een rij of kolom. Stukken kunnen niet springen. Het kasteel is het enige veld waar niemand mag stoppen zodra de koning het heeft verlaten, al mogen stukken er rechtdoor overheen gaan zolang het leeg is.
Soldaten slaan
Je slaat een vijandelijke soldaat door zo te zetten dat hij ingeklemd staat tussen het stuk dat je verplaatste en een ander stuk van jou op dezelfde rij of kolom. Het lege kasteel telt voor beide kanten ook als partner bij zo'n insluiting, en de koning kan de verdedigers helpen slaan. Een stuk dat zelf tussen twee vijanden in gaat staan, is veilig: alleen de kant die niet zette kan stukken verliezen. Eén bijzonder geval: als de koning op het kasteel staat met aanvallers aan drie kanten, kan een verdediger aan de vierde kant tegen hem aan geslagen worden.
De koning laten ontsnappen en vangen
De verdedigers winnen zodra de koning een van de veertig randvelden bereikt. De aanvallers winnen door hem te vangen, en hoeveel aanvallers daarvoor nodig zijn hangt af van waar hij staat: twee aan tegenoverliggende kanten in het open veld, drie als hij naast het kasteel staat (het kasteel sluit de vierde kant) en alle vier als hij op het kasteel zelf staat.
Remise
Een partij eindigt in remise als dezelfde stelling steeds terugkomt, of als de speler die aan zet is geen geldige zet heeft. De spelers kunnen ook samen remise afspreken.
Leren, spelen en plezier maken!
Klaar om Tawlbwrdd online te spelen? Start nu een wedstrijd tegen de computer. Geen account, geen gedoe.
